Tijdens het schrijven van mijn boek over de bijdrage die een leider levert aan de maatschappij, kwam de vraag in me op: Wat doe ik eigenlijk met de opbrengsten van het boek? De opbrengsten zullen bescheiden zijn, maar elke verdiende euro is voor mij een extratje. De tijd die ik in het schrijven van het boek heb gestopt, heeft zijn waarde al meer dan opgeleverd. De mooie gesprekken, het ontwikkelen van een onontdekt talent, het avontuur van het schrijven van een boek. Naast dat ik hoop dat er een aantal lezers zijn die ook zullen beslissen om bij te dragen aan verandering, biedt het mij de mogelijkheid om ook financieel een steentje bij te dragen. Dus ik besloot om de helft van mijn opbrengsten te schenken aan een goed doel.

Bleef alleen de vraag over welk goed doel ik dan zou gaan steunen. Het moet natuurlijk wel passen bij mijn intentie: ‘Het gaat om wat mensen kunnen worden en niet om wat ze zijn geweest.’ Tijdens een forumdiscussie bij de Vrije Universiteit kwam ik Willemijn Verloop tegen, de oprichtster van Warchild. Warchild zorgt dat kinderen in voormalig oorlogsgebieden weer kunnen spelen, dat kindsoldaten weer gewoon kinderen kunnen zijn. Door samen te spelen en te leren hebben de kinderen die Warchild helpt weer een kans op een vreedzame toekomst. Kunnen ze weer worden wie ze willen zijn. Het past. Toeval bestaat niet.

Wat is leiderschap voor jou?
Voor mij heeft leiderschap niets te maken met het leiden van een bedrijf, maar gaat het over wat je wilt zien in de wereld. Echte leiders zijn degenen die een visie zo helder kunnen schetsen, dat die niet alleen van hen is, maar de visie van een hele groep wordt. De beste leiders geven mensen ruimte en vertrouwen en boren hun talenten aan, waardoor er steeds meer leiders komen.

In leiderschap zit ook een soort naïviteit. Als je gaat proberen precies te plannen en analyseren hoe je je visie moet realiseren, dan geeft de helft van de mensen het op. Die beren op de weg moet je niet willen zien. Die gaan we onderweg temmen, we gaan met ze dansen, dat lossen we op. Je moet een beetje onredelijk zijn, want als je te verstandig bent ga niet tegen de stroom in zwemmen. De enige reden om tegen de stroom in te zwemmen is dat je zelf zeker bent dat het een betere manier is.

Welke waarde zit erachter?
Ik vind dat heel moeilijk om te benoemen. Uiteindelijk streef je ook je eigen geluk na. Ik vind geluk doordat ik geluk kan creëren voor anderen. Soms zeggen mensen: ‘Ik vind het zo knap wat je doet.’ En dan zeg ik: ‘Het is helemaal niet knap wat ik doe, ik wordt er zelf gelukkig van.’ Ik krijg energie en passie van dit werk, en omdat ik daar energie van krijg, kan ik ook meer energie doorgeven. Het is geen barmhartigheid. Het gaat erom dat je alleen goed in iets kunt zijn, als je het ook heel graag wil. Dat breng je dan dus ook over. Bij mij is het idealisme kennelijk aangeboren. Ik geloof dat het anders kan op heel veel vlakken.

Een leider absorbeert fouten
Een van de belangrijkste vragen bij het bouwen van War Child was hoe daar een transparante organisatie van te maken. Mensen geven ons geld dus we moeten volledig uitleggen wat we met dat geld doen. Je kunt alleen transparant zijn naar buiten als je het intern ook bent. Interne transparantie kun je alleen bereiken als je eerlijk bent. Hoe zorg je dat mensen eerlijk vertellen waar het fout gaat? Hoe zorg je dat mensen in Kampala eerlijk vertellen wat mislukt, zodat ze die fout niet ook ergens anders maken? De enige methode die ik daarvoor kon verzinnen, was om de fouten altijd maar naar mij toe te trekken, of door vooral alle fouten die ik zelf maakte zoveel mogelijk uit te vergroten. Daardoor creëer je een gevoel dat het goed is om je fouten te delen. Door meteen te kijken wat we ervan kunnen leren, wordt het ook leuk en creëer je een lerende organisatie.
De aanpak heeft gewerkt, want War Child heeft inmiddels al drie keer de Nationale Transparantprijs in de wacht gesleept.

Geef eens een voorbeeld van zo’n fout?
Ik heb heel hard geroepen dat het belachelijk was al die mensen in dure witte Jeeps. Moet ons geld daar nou naartoe gaan. Dus wij kochten brakke tweedehands busjes en daar verfden we bloemen en love en peace tekens op. Dat was heel leuk maar die busjes gingen allemaal na een dag of wat kapot, want waar War Child werkt zijn de slechtste wegen ter wereld. Nog los van de risico’s die mensen lopen als ze niet in een veilige auto zitten, maakten we zo veel extra kosten. Dus heb ik met de staart tussen de benen moeten toegeven dat we toch maar in grote jeeps moesten gaan rijden.

En nu?
Mijn nieuwste doel is om bij te dragen aan meer sociale innovatie in Nederland en daarbuiten. Ik wil meer sociale waarde creëren door Social Enterprises – ondernemingen die duurzame sociale impact kunnen leveren – te helpen groeien in aantal en schaal. Wereldwijd nemen de sociale vraagstukken alleen maar toe, variërend van milieuproblemen en armoede tot maatschappelijke participatie, zorg en onderwijs. Kwesties die niet door de markt, overheid of goede doelen worden opgelost. Social Enterprises kunnen hierin een belangrijke rol spelen, omdat zij met hun unieke ondernemerschap bijdragen bij het oplossen van maatschappelijke problemen.
Voor mij zijn Social Enterprises de voorhoede in het creëren van een gezonde economie waarin sociale en economische waarden hand in hand gaan. Het zijn ondernemingen met een hoog ambitieniveau, een innovatieve schaalbare aanpak en een onafhankelijk verdienmodel. In de internationale praktijk hebben dit soort ondernemingen inmiddels bewezen dat dat ook kan. Ik heb in samenwerking met McKinsey uitgebreid onderzoek gedaan onder sociale ondernemers in Nederland. Uit ons onderzoek blijkt dat Nederland vergeleken met andere landen veel mogelijkheden onbenut laat om de Social Enterprise sector te stimuleren en te laten groeien. Daar wil ik verandering in brengen. En dat is ook hard nodig, in Nederland hebben we voor het eerst in een hele lange tijd te maken met een terugtrekkende overheid en groot veld aan goede doelen organisaties dat moet bezuinigen. Hierdoor ontstaat er een urgente aanleiding om te zoeken naar andere spelers die voor sociale innovatie kunnen zorgen en op duurzame wijze sociale oplossingen kunnen ontwikkelen en uitvoeren.

Tip van Willemijn Verloop
Begin met jezelf af te vragen wat je echt belangrijk vindt, waar je hart sneller van gaat kloppen. Kijk om je heen, waar denk je dat je waarde kunt toevoegen? Het maakt niet uit of dat op lokaal, nationaal of internationaal niveau is. Mijn enige tip is: Wees onredelijk. Vernieuwing ontstaat door tegen de stroom in te zwemmen. Je kunt mislukken, maar fouten maken mag . Als je werkelijk ergens in gelooft en je daarvoor met hart en ziel wilt inzetten, dan gaan er mensen met je meerennen. Laat ze rennen, laat ze je links en rechts inhalen. Dan creëer je een beweging ..en dat is het begin van verandering.

Op 20 april wordt mijn boek wordt gelanceerd, tijdens de masterclass ‘Leiderschap voor duurzame verandering.’ Met bijdragen van Alexander Pechtold, Marije Koets, Salem Samhoud, Bert van Boggelen en Hans Couzy. Wil je er bij zijn? Meld je dan aan!

Vandaag kwam de eerste drukproef van ‘Boven het maaiveld’ binnen. Een PDF met mijn teksten in de vorm waarin ze in het boek gaan komen. Maanden heb ik tegen mijn gewone lettertje op de tekstverwerker aangekeken. Nu ziet het er gelikt uit. Met ‘Boven het maaiveld’ bladnummering, tussenbladen, hier en daar een icoontje en de tekst in mooi lettertype gezet. Het betekent ook, weer door het hele boek heen. Leest het lekker en logisch? Is er op de juiste plekken ruimte voor een notitie? Zijn de illustraties duidelijk? Het is nog niet af, maar de finale check en het finale los laten komt wel heel dicht bij.

Ondertussen komen de inschrijvingen voor de masterclass ‘Leiderschap voor duurzame verandering’ binnen. Het event van MVO Nederland waar mijn boek wordt gelanceerd, met bijdragen van Alexander Pechtold, Marije Koets, Salem Samhoud, Bert van Boggelen en Hans Couzy. Wil je er bij zijn? Meld je dan aan! Ook met de promotie van het boek ben ik hard aan de slag. De carrière pagina van De Telegraaf gaat zeer waarschijnlijk aandacht aan het boek besteden. Mocht je me nog kunnen helpen aan een mooie ingang bij de media, dan hoor ik het natuurlijk graag! Almost there!

Met de organisatie van zo’n lancering doemt er direct een nieuw dilemma op: Wat doe je met al je vrienden die elke keer maar weer naar je verhalen hebben moeten luisteren over dat boek? Die kan ik toch moeilijk 149 piek laten betalen omdat ze met mij willen toasten op het boek! Ik heb de masterclass daarom bestempeld tot de zakelijke lancering. Voor vrienden en familie moet ik dus ook nog een klein feestje organiseren… Een boek schrijven is dus een aardig klusje, maar daarna begint het harde werken pas!

Nietsvermoedend kijk ik televisie. Enigszins verveeld zapp ik langs alle digitale kanalen en verbaas me over de hoeveelheid bagger die er langs komt. Maar ja, ook ik kijk er blijkbaar naar. Op een Nederlands kanaal blijf ik hangen bij de reclames. Er verschijnt een man in een lichtblauw overhemd met een boodschap. ‘De pers en politiek maakt ons negatief en ongelukkig. Dat gevoel wil ik niet meer. Daar ben ik helemaal klaar mee. Wij zijn aan de bal. De blauwe bal van verbinding. Samen kunnen wij een betere toekomst bouwen. Wij kunnen wereldkampioen zijn in het leven met elkaar. Stop met vechten, start de verbinding.’

Het is een positieve boodschap, een menselijke boodschap. Ik ben geraakt, maar ook verward. Wie is deze man die dure reclamezendtijd inkoopt voor deze boodschap? Waar is hij van? Waarom komt hij met de boodschap van verbinding en van menselijkheid? Via Twitter kom ik in verbinding met Salem Samhoud en na een aantal berichten spreken we elkaar in de keuken van het historische pand van zijn adviesbureau, &Samhoud.

Persoonlijk leiderschap
Leiderschap is in de eerste plaats persoonlijk leiderschap. Je neemt daarmee verantwoordelijkheid voor je eigen leven. Je bepaalt richting en vervolgens houd je dat vol. Dat volhouden is lastig. Het houdt in dat je heel consistent vasthoudt aan je visie. Waarom je dingen doet, waarheen je wil, hoe je met elkaar om wil gaan en waar je goed in wil zijn. Die visie houdt je vast en leef je bijna elke seconde. Dus voor mij is leiderschap enerzijds geïnspireerd zijn door je eigen visie, waarom je dingen doet en waarheen je wil. Anderzijds is het zeer gedisciplineerd zijn om elke actie te volgen, die je uit die visie hebt ontwikkeld.

Visie
Ik ben gedreven door het hoger doel van ons bureau. Together we build a brighter future. We achieve breakthroughs by inspiring and connecting people. Dus ik wil de wereld beter maken, ik wil innovaties, doorbraken creëren door het inspireren en verbinden van mensen. Zodat mensen het zelf gaan doen, doordat zij dat willen. Als je dat doet, komen er doorbraken.

Bij dat hoger doel hebben we een zogenaamd gewaagd doel om het concreet te maken. Met &Samhoud willen we een top 10 brand zijn in Nederland. Dus dan moet je wel elke dag aan de weg timmeren. Dan moet je elke dag ontzettend goed werk leveren voor je klanten. Dan moet je creatieve dingen verzinnen. Dan moet je dit soort gesprekken houden en dan moet je vooral elk moment verbindend zijn.

Verbinden
We hebben wereldwijd onderzoek gedaan naar verbinding. Het bestaat uit drie onderdelen, het begint met verbinding met jezelf. Voor verbinding met jezelf moet je bepalen wat wil je en wat kan je? Zonder verbinding met jezelf kun je ook niet verbonden zijn met anderen.

Na verbinding met jezelf ga je je verbinden met anderen. Er zijn drie elementen die daar toe leiden. Ten eerste nieuwsgierig zijn, het willen weten. Dan oprecht aandacht aan iemand geven. De derde is kritisch feedback durven geven. Als je die drie elementen hebt, ontstaat er verbinding met een ander.

Daar zit een sterke lijn in, degene die meer verbonden is met zichzelf, is ook meer verbonden met anderen en meer met de organisatie waar hij of zij werkt en de maatschappij. Het begint altijd bij jezelf.

Bijdrage
De kernwaarden van ons bedrijf zijn: authenticiteit, intensiteit en vriendschap. Een van de belangrijkste dingen waar ik een bijdrage aan kan leveren, is dat mensen zich ontwikkelen naar hun eigen authenticiteit. Door de wijze waarop ik of onze organisatie optreed, zeggen de mensen waar we mee werken: ‘Wij hebben vriendschap met elkaar, want we willen samen de wereld beter maken.’ Bedrijven vragen ons hen te adviseren, verbindingen te leggen tussen hun bedrijf en hun klanten. Daar kan ik een bijdrage aan leveren. Maar ik kan ook een bijdrage leveren aan de school programma’s die wij hebben voor groepen 7 en 8 om de verbinding te leggen met zichzelf. Ik kan ook verbinding realiseren door binnen &Samhoud alle mensen een persoonlijke visie te laten ontwikkelen. En dat ook te doen bij de bedrijven waar we voor werken. Door films te maken over verbinding, daarmee kan ik de mensen inspireren tot verbinding. Ik kan dat dus elke dag. Maar het begint bij elk gesprek dat ik heb.

Waar leidt die verbinding dan toe?
Ik geloof dat ik niet voor de klimaatverandering, het groene ben. Dat is wel extreem belangrijk overigens, maar ik ben veel meer voor de menselijke klimaatverandering. En als we beter met elkaar omgaan, dan gaan we ook wel weer beter met de wereld om. Dat is mijn intrinsieke drijfveer en waar ik ook heel goed in ben. Ik weet daar heel veel van en daar kan ik een bijdrage aan leveren. Aan het groene kan ik niet zo’n grote bijdrage leveren.

Hoe kom je daar achter?
Dat is waarom wij persoonlijke visie in de markt zetten. We starten er zelfs met kinderen op de basisschool al mee. Het is best moeilijk, want het is een bewustwordingsproces van mensen. Ik zal je een email voorlezen van een vrouw die bij ons werkt. Ze stuurt me elke zaterdag een soort weekverslag.

‘Ondanks dat ik al uit het kooitje was gestapt en begon te vliegen, heb ik het gevoel dat ik mijn vleugels de laatste maanden nog beter heb leren uitslaan en dat ze kleur hebben gekregen. Ik heb meer ruimte durven pakken en durf wat verder bij mijn kooitje vandaan te vliegen. Ik accepteer mezelf nog meer en durf voor mezelf en mijn mening op te komen. Ik mag er zijn. Niet alleen omdat jij dat zegt, maar omdat ik dat zo begin te voelen. Met een traan die prikkelt achter mijn ogen, wil ik je bedanken.’

Door aan de slag te gaan met je eigen visie, kun je dus mensen helpen. Dat doe je door de theorie van verbinding toe te passen. Oprechte aandacht geven, nieuwsgierig zijn en ook kritisch durven zijn. Dan gebeurt het.

Bij het geven van kritiek gaat het vaak mis. Als ik iemand de moeite waard vind, dan durf ik hem ook kritiek te geven. Een vriend is ook degene die zegt waar je niet zo goed in bent. Maar heel veel mensen zijn zo met zichzelf bezig dat ze geen oprechte aandacht kunnen geven. Ze zijn niet gefocust op het moment dat ze met elkaar zijn.

Tip
Go your own way (Fleetwood Mac), Shine silently (Nils Lofgren) en Together we build a brighter future (Eva Jane, Better world Brighter Future).

Bij het afscheid gaf Salem mij ook nog mooie kritische feedback. ‘Je moet je foto op je website veranderen. Je bent veel jonger in het echt. Op de foto ben je een zakenmannetje.’ Het was niet de eerste keer dat ik het hoor, maar neem de kritiek ter harte! En elke keer als ik Nils Lofgren op mijn iPod hoor denk ik aan de kritische feedback van Salem.